WCAG 2.2 is de nieuwste versie van de internationale richtlijnen voor digitale toegankelijkheid. Voor Nederlandse overheidswebsites geldt op dit moment nog WCAG 2.1 als basis van de wettelijke toegankelijkheidseisen. De overstap naar WCAG 2.2 komt er wel aan. Wat verandert er met WCAG 2.2 en waar kunnen gemeenten nu al rekening mee houden?
De Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) zijn internationale richtlijnen voor digitale toegankelijkheid. Voor Nederlandse overheidswebsites zijn de toegankelijkheidseisen vastgelegd via het Besluit digitale toegankelijkheid overheid. Daarbij wordt verwezen naar de Europese norm EN 301 549, die voor websites en apps gebruikmaakt van WCAG. DigiToegankelijk legt uit hoe WCAG en EN 301 549 zich tot elkaar verhouden.
Op dit moment is WCAG 2.1 de geldende versie binnen deze norm. WCAG 2.2 is in oktober 2023 gepubliceerd door het World Wide Web Consortium (W3C) en bouwt voort op WCAG 2.1.
De nieuwe versie voegt negen succescriteria toe. Eén ouder criterium, 4.1.1 Parsing, is vervallen. Wie aan WCAG 2.2 voldoet, voldoet daarmee ook aan WCAG 2.1. Andersom geldt dat niet: een website die aan WCAG 2.1 voldoet, voldoet niet automatisch aan WCAG 2.2.
De overgang naar WCAG 2.2 voor overheidswebsites wordt momenteel voorbereid. Daarom is het verstandig om bij nieuwe websites, redesigns en verbeteringen nu al rekening te houden met de nieuwe criteria.
WCAG 2.2 voegt negen succescriteria toe. Zes daarvan vallen binnen niveau A of AA en zijn daarmee relevant voor organisaties die naar WCAG 2.2 AA willen overstappen. De andere drie zijn AAA-criteria.
De nieuwe criteria zijn onder te verdelen in vier onderwerpen.
2.4.11 Focus Not Obscured (Minimum)
Wanneer iemand met het toetsenbord door een website navigeert, mag het element waarop de focus staat niet volledig worden verborgen door bijvoorbeeld een sticky header, footer, cookiebanner of andere content.
2.4.12 Focus Not Obscured (Enhanced)
Dit AAA-criterium gaat verder en stelt strengere eisen aan de zichtbaarheid van het element waarop de focus staat.
2.4.13 Focus Appearance
Dit AAA-criterium stelt eisen aan de zichtbaarheid van de focusindicator zelf. De indicator moet voldoende onderscheidend en zichtbaar zijn.
2.5.7 Dragging Movements
Als een gebruiker een handeling moet uitvoeren door iets te slepen, moet er ook een alternatief zijn waarvoor slepen niet nodig is. Denk bijvoorbeeld aan een interface waarin je een item kunt verslepen, maar het ook via knoppen kunt verplaatsen.
2.5.8 Target Size (Minimum)
Interactieve elementen moeten in principe minimaal 24 bij 24 CSS-pixels groot zijn, met enkele uitzonderingen. Dit voorkomt dat knoppen, links en andere interactieve elementen te klein zijn om gemakkelijk te bedienen.
3.2.6 Consistent Help
Help-informatie die op verschillende pagina's beschikbaar is, moet op een consistente plek en in een consistente volgorde worden aangeboden. Denk bijvoorbeeld aan contactgegevens, een chatbot of een link naar hulp bij het invullen van een formulier.
3.3.7 Redundant Entry
Gebruikers mogen niet onnodig opnieuw informatie invoeren die ze eerder in hetzelfde proces al hebben ingevuld. Dit is bijvoorbeeld relevant bij meerstapsformulieren waarin naam- en adresgegevens op verschillende momenten terugkomen.
3.3.8 Accessible Authentication (Minimum)
Authenticatie mag gebruikers niet verplichten om een cognitieve functietest uit te voeren, zoals het onthouden of overschrijven van informatie of het oplossen van een puzzel, tenzij een toegestane uitzondering van toepassing is.
3.3.9 Accessible Authentication (Enhanced)
Dit AAA-criterium stelt strengere eisen aan de toegankelijkheid van authenticatie.
Niet alle nieuwe criteria zullen voor iedere gemeente evenveel impact hebben. Vooral drie criteria zijn interessant voor websites en digitale dienstverlening van gemeenten.
Dit criterium raakt direct aan digitale formulieren. Stel dat een inwoner in stap 1 zijn naam en adres heeft ingevuld en die gegevens later in hetzelfde proces opnieuw nodig zijn. Dan moet de website voorkomen dat de gebruiker deze gegevens opnieuw moet invoeren, tenzij een uitzondering van toepassing is.
Voor gemeenten met uitgebreide meerstapsformulieren kan dit betekenen dat bestaande formulieren of aanvraagprocessen opnieuw bekeken moeten worden.
Kleine interactieve elementen komen nog regelmatig voor op websites. Denk aan icoontjes voor delen, printen, taalkeuze of andere acties.
Met WCAG 2.2 moet de omvang van interactieve doelen in principe minimaal 24 bij 24 CSS-pixels zijn. Dat lijkt misschien een kleine aanpassing, maar kan gevolgen hebben voor bestaande componenten en templates.
Een website kan er visueel prima uitzien en toch problemen geven voor bezoekers die met het toetsenbord navigeren.
Een sticky header kan bijvoorbeeld over het element vallen waarop de toetsenbordfocus staat. Ook een cookiebanner of ander vast element kan ervoor zorgen dat een gebruiker niet meer kan zien waar de focus zich bevindt.
Bij de overgang naar WCAG 2.2 is het daarom belangrijk om niet alleen visueel te testen, maar ook verschillende navigatiemethoden mee te nemen.
Voor overheidswebsites is een toegankelijkheidsverklaring verplicht. Daarin beschrijf je onder meer of de website is onderzocht, in hoeverre de website voldoet aan de verplichte toegankelijkheidseisen en welke maatregelen worden genomen voor onderdelen die nog niet volledig toegankelijk zijn. DigiToegankelijk legt uit wat er in een toegankelijkheidsverklaring moet staan.
Op dit moment is WCAG 2.1 nog de basis voor de toegankelijkheidseisen voor Nederlandse overheidswebsites. Een toegankelijkheidsonderzoek moet daarom op dit moment de 50 verplichte succescriteria van WCAG 2.1 A en AA onderzoeken.
De overgang naar WCAG 2.2 wordt voorbereid. De verwachting is dat een nieuwe versie van EN 301 549 eind 2026 wordt gepubliceerd. Daarmee zal WCAG 2.2 onderdeel worden van de nieuwe norm voor digitale toegankelijkheid.
Dat betekent niet dat gemeenten nu al hun toegankelijkheidsverklaring op WCAG 2.2 moeten baseren. Wel is het verstandig om bij nieuwe ontwikkelingen alvast rekening te houden met de nieuwe criteria.
Wil je je gemeentewebsite alvast voorbereiden op de overstap? Begin dan met de onderdelen waarop de nieuwe criteria waarschijnlijk de meeste invloed hebben.
Maak inzichtelijk welke van de nieuwe WCAG 2.2-criteria relevant zijn voor jouw website. Kijk daarbij niet alleen naar gewone contentpagina's, maar juist ook naar formulieren, navigatie, interactieve elementen en inlogprocessen.
Veel toegankelijkheidsproblemen ontstaan op meerdere plekken tegelijk doordat dezelfde componenten of templates worden gebruikt. Controleer daarom bijvoorbeeld knoppen, formulieren, sticky elementen, navigatie en andere interactieve onderdelen.
Een aanpassing in het CMS of design system kan vervolgens op meerdere pagina's tegelijk effect hebben.
Test niet alleen met een automatische toegankelijkheidstool. Controleer ook hoe de website werkt met alleen een toetsenbord en kijk specifiek naar focus, formulieren en interactieve elementen.
Zo krijg je een beter beeld van de praktische toegankelijkheid van je website.
Verwerk de gevonden verbeterpunten in je reguliere beheer- en ontwikkelplanning. Bij grotere wijzigingen aan de website is het verstandig om opnieuw te testen of de aanpassingen daadwerkelijk toegankelijk zijn.
Blijf daarnaast je toegankelijkheidsverklaring actueel houden. Op dit moment moet deze minimaal jaarlijks worden bijgewerkt.
Smartsite is ontwikkeld met digitale toegankelijkheid als uitgangspunt. Voor organisaties die hun website al volgens WCAG 2.1 beheren, kan de overgang naar WCAG 2.2 daardoor op onderdelen beperkt blijven.
Ook de Formulierenserver ondersteunt toegankelijkheid bij digitale formulieren. Daarmee kunnen gemeenten werken aan toegankelijke formulieren en rekening houden met nieuwe eisen, zoals redundante invoer en de omvang van interactieve elementen.
Naast de technische mogelijkheden van het CMS blijft de manier waarop content en functionaliteiten worden ingericht belangrijk. Een toegankelijk CMS zorgt er namelijk niet automatisch voor dat iedere gepubliceerde pagina toegankelijk is.
Wil je weten hoe jouw gemeentewebsite ervoor staat en welke stappen nodig zijn richting WCAG 2.2? Seneca kan helpen met het in kaart brengen van verbeterpunten en het toegankelijker maken van je website en digitale dienstverlening.